ایران؛ شاخص ‌های اقتصادی منفی است

مرکز خبری و بازاریابی بانک و بیمه (بیما) - یکشنبه، 11 بهمن 1388 - بانک مرکزی در آخرین گزارشی که از اقتصاد ایران منتشر کرده تصویر ناخوشایندی را از فعالیت بخش های مختلف اقتصادی کشور در ماه های اخیر ارائه کرده است.
بنا براین تصویر، فعالیت های صنعتی به رغم تاکید مسوولان صنعتی کشور مبنی بر رو به راه بودن وضعیت صنعتی همچنان منفی است، ساخت وساز همچنان در رکود به سر می برد و سرمایه گذاری بخش خصوصی در این زمینه برای اولین بار در دولت احمدی نژاد (نهم و دهم) منفی شده و نزول ارزش صادرات غیرنفتی کشور هم شروع شده است.
نماگرهای بانک مرکزی که در خصوص سه ماهه دوم سال 1388 منتشر شد (نماگر 57)، به رغم آمارهای مقدماتی که هنوز برای سال 1387 ارائه نکرده، مانند رشد اقتصادی، آمارهای جالب توجه و قابل تاملی درباره دیگر بخش های اقتصادی کشور مانند جوازهای تاسیس واحدهای صنعتی داده است.
جواز تاسیس واحدهای صنعتی یکی از شاخص های مهم در اقتصاد است که آینده سرمایه گذاری و نگاه بخش خصوصی به این صنعت را نشان می دهد. آمار بانک مرکزی هرچند برای سه ماهه اول و سه ماهه دوم سال 1388 میزان صدور و ارزش سرمایه گذاری را مسکوت گذاشته و حتی شاخص تولید کارگاه های بزرگ صنعتی را از سه ماهه سوم سال 1387 به این طرف نیاورده، اما تعداد جوازهای صادرشده و میزان سرمایه گذاری سال 1387 را آورده است. بنا بر آمار بانک مرکزی در سال 1387 ، 26 هزار و 176 فقره جواز تاسیس صنعتی صادر شده که نسبت به سال 1386، 7/45 درصد کاهش داشته است. ارزش سرمایه گذاری مورد نیاز برای این تعداد جواز 106 هزار میلیارد تومان بوده که نسبت به سال 1386 ، 6/33 درصد کاهش داشته است.
کاهش صدور جواز تاسیس برای واحدهای صنعتی در اصل بی رغبتی بخش خصوصی به تولید را نشان می دهد. همچنین بررسی ها نشان می دهد این کاهش بالاترین کاهش جواز تاسیس واحدهای صنعتی طی هشت سال گذشته است. در سال 1381 تعداد جوازهای تاسیس واحدهای صنعتی بالغ بر 27 هزار و 101 فقره بوده که آمار سال 1387 هم از این میزان پایین تر است.
اما در خصوص ساخت وساز، آمارهای بانک مرکزی نشان می دهد هنوز ساخت وساز در رکود به سر می برد. تعداد پروانه های ساختمانی صادرشده در مناطق شهری مهم ترین شاخص در نشان دادن رونق یا رکود ساخت وساز است.
آمار سه ماهه دوم سال 1388 حاکی است که در این دوره 29 هزار و 449 فقره پروانه ساختمانی در کل مناطق شهری صادر شده که نسبت به دوره مشابه سال قبل 5/37 درصد کاهش داشته است. بیشترین کاهش در این زمینه به تهران برمی گردد که نسبت به دوره مشابه سال 1387 حدود 65 درصد است. سرمایه گذاری بخش خصوصی در ساخت وساز یکی دیگر از شاخص های رونق اقتصادی است.
آمار بانک مرکزی در این باره نشان می دهد که سرمایه گذاری بخش خصوصی در ساختمان های جدید مناطق شهری در سه ماهه دوم سال 1388 نسبت به دوره مشابه سال قبل حدود 8/8 درصد کاهش داشته است. در سه ماهه دوم بالغ بر 79 هزار و 302 میلیارد ریال سرمایه گذاری در ساخت وساز - بر حسب مراحل ساخت - صورت گرفته است که سرمایه گذاری در ساختمان های شروع شده با 21 درصد کاهش به 21 هزار و 136 میلیارد ریال، در ساختمان های نیمه تمام با 10 درصد کاهش به 41 هزار و 657 میلیارد ریال و در ساختمان های تکمیل شده با 20 درصد افزایش به 16 هزار و 509 میلیارد ریال رسیده است. صادرات کالا، اعم از نفتی و غیرنفتی، یکی دیگر از آمارهای بانک مرکزی است که نگاه به اقتصاد ایران را شامل می شود.
بنا بر آمار بانک مرکزی در شش ماهه اول امسال 31 میلیارد و 333 میلیون دلار نفت صادر شده که نسبت به شش ماهه اول سال 1387 که 57 میلیارد و 501 میلیون دلار نفت صادر شده بود حدود 46 درصد کاهش نشان می دهد. صادرات غیرنفتی هم از این کاهش بی نصیب نبوده است. در شش ماهه امسال میزان صادرات کالای غیرنفتی بالغ بر 9 میلیارد و 161 میلیون دلار بود که این میزان نسبت به دوره مشابه پارسال هشت درصد کاهش داشته است. آمار بانک مرکزی نشان می دهد بیشترین کاهش به ماه تیر برمی گردد.در این ماه ارزش صادرات غیرنفتی با 33 درصد کاهش نسبت به دوره مشابه پارسال به یک میلیارد و 231 میلیون دلار رسید. کاهش ارزشی صادرات غیرنفتی در حالی صورت گرفته که ارزش وزنی آن رو به افزایش بوده است.